Kerngroep Vernieuwing organiseert avond met Mechteld Jansen

Zijn jullie trots?

"Dertig jaar geleden was ik ook hier in gebouw Moria. Toen een aftands zaaltje en nu is het een mooie plek. Vooraf keek ik op de website van Protestants Amsterdam en zag niet alleen veel eigen activiteiten, maar ook overdenkingen, meditaties, goede, royale woorden voor initiatieven van anderen. Er gebeurt hier al zoveel! Moet ik dan een lezing over kerkvernieuwing houden? Hoe zelfbewust zijn jullie? Zijn jullie trots?"
Mechteld Jansen, onderzoekster aan de VU, hoofddocent en bijzonder hoogleraar aan de Protestantse Theologische Universiteit, stelt een lastige vraag. Zij spreekt de 25 bezoekers van haar 'lezing' aan: hoe zit dat bij jullie met missionaire verlegenheid - en tegelijkertijd werft je kerk een missionaire predikant voor IJburg?

Er volgen meer prikkelende vragen.
Missie is grensoverschrijding. Een grens is een barrière of een overgang. Macht speelt een rol: van wie mag je er door? Maar ook moed: durf je? De kerk wil graag open en gastvrij zijn - maar dan zijn wij zelf de gastvrouw/heer en bepalen wat gebeurt. Durf je ook gast te zijn? De ander te vertrouwen, je over te geven?

Wat is missionair? 'Dat niemand de beloften van God, aan de wereld gedaan, voor zichzelf kan houden'. "Al dat zoeken en pelgrimeren en tasten is meer in de mode dan vinden - of gevonden worden" Is de missionaire verlegenheid een generatiekwestie? Oudere en middelbare mensen zijn schuchterder dan jongeren: kom maar op met je drijfveren, vertel maar wat je gevonden hebt.
Mechteld Jansen houdt een pleidooi woorden als getuigenis en bekering te hernemen. Een ooggetuige heeft iets gezien en moet dat vertellen, bijvoorbeeld hoe God in je leven aanwezig was - of afwezig: het gaat niet alleen over hoogtepunten. Wat verandert er? Wat geeft je hoop? Vertel het maar. Zoek nieuwe eigen woorden, nieuwe beelden - en het werkt aanstekelijk: ook een ander wordt daarmee uitgenodigd haar of zijn verhaal te vertellen. Hebben wij de waarheid in pacht? Nee, maar je kunt wel eens wat waarheid vinden, daar kun je best over vertellen.

Grijze muizen kerk?

Telkens daagt Mechteld haar publiek uit met een verhaal, een voorbeeld, een vraag. Zo vertelt ze over de grijze-muizen-kerk op haar dorp. Een dorp zonder kleur, zonder stoplicht, maar wel met 11 koren, waar mensen heel lang en trouw bezig zijn. "Ik houd van de grijze-muizen-kerk" zegt ze.
De kerk krimpt, ook daar. De koinonia, de gemeenschap die de Maaltijd van de Heer viert, die de lofzang gaande houdt, wordt kleiner - "en als jullie verder samenwerken met migrantenkerken zal bij jullie die lofzang ook anders gaan klinken", zegt ze tussen neus en lippen. Maar de communitas, de gemeenschap waaraan ook de kerk kan meedoen, is er ook. "Ik mis zoveel leuke mensen in de kerk. Als ze niet bij mij komen, moet ik misschien daar gaan waar zij zijn. Trouwens, sommige sombere en nare mensen mis ik ook in de kerk!"
De kerk doet mee in het dorp, staat met de anderen onder de vlaggenmast op 4 mei en vertelt ook een verhaal over oorlog, angst, verlies. "Ben je uitnodigbaar om in de fora van de wereld mee te doen en toch je eigen verhaal te houden, net zoals anderen? Of moeten ze niet aan je merken dat je gelooft?"
De Ladies' Circle nodigde haar uit, een kring van zakenvrouwen tussen de 30 en 50. "Kom maar eens iets over jezelf vertellen, en je hebt wat met de kerk, hè?'. Mechteld vraagt: "wat zouden jullie doen met zo'n uitnodiging? Welke beloften van God mag ik niet voor mezelf houden, niet binnen mijn kerkgebouw laten?"
"Je vertelt iets over je leven, je werk, wat je inspireert - bijvoorbeeld een bijbelverhaal, waar je enthousiast over bent - of waar je moeite mee hebt"
"Bij de Rotary heb ik verteld over mijn roeping, hoe ik predikant ben geworden. Vocation is daar een belangrijk woord."
"Je bent zelf je instrument: hoe je binnenkomt, eruit ziet, praat: ik voel een grote verantwoordelijkheid".
Mechteld haakt daar op in: we willen graag vlotte, leuke mensen zijn, niet eruit zien als een dominee... maar zit er ook iets in het evangelie dat tegen de heersende cultuur ingaat?
Ze heeft nog een voorbeeld: je bent gids in een monumentale kerk en er komt een ouder echtpaar dat alleen in de architectuur is geïnteresseerd - wat doe je? "Ik houd wat afstand maar blijf wel wat in de buurt als ze bij ons In de Oranjekerk voor de open kerk komen". Jongeren zijn daarin onbevangener: "In de Bethelkerk komen schoolklassen kijken. Die zijn vooral verbaasd: wat is dit? Dan vraag ik: wat denk je zelf? Zegt er een: Is dat groene een marsmannetje?" En in de Muiderkerk komt af en toe een scholier binnen: 'we moeten een werkstuk maken en ik moet een dominee spreken, kan dat?' Tuurlijk!
Projecteren we ons eigen missionaire ongemak niet te veel op anderen?