Column: Een dodelijk geloof – Martijn van Leerdam

  • Berichtcategorie:Column / Corona

Auteur: Martijn van Leerdam

De Vereniging van Longartsen kwam in het nieuws. Waar het gewoonlijk over roken gaat, ging het dit keer over covid-19. ‘Het is een misverstand dat gevaccineerden net zo goed in het ziekenhuis terechtkomen’, sprak voorzitter Leon van den Toorn. Onder de huidige ziekenhuisklanten zijn ongevaccineerden sterk oververtegenwoordigd, legde hij uit, en daarom haal je beter toch een prik.

Het interview werd door het Algemeen Dagblad gebracht als scoop, maar de goed geïnformeerde lezer wist dit natuurlijk allang. Er zijn mensen die nog altijd sceptisch zijn over alles wat met het coronavirus te maken heeft. Maar velen van hen zijn intussen zelf in het ziekenhuis opgenomen geweest. Sommigen overlijden zelfs aan het virus waar zij niet in geloven.

Er zijn kwetsbare mensen die onder invloed komen te staan van nepnieuws over covid-19 en daar vervolgens de hoogste prijs voor betalen

Dit is misschien wel het meest tragische beeld van deze tijd. Er zijn kwetsbare mensen die onder invloed komen te staan van nepnieuws over covid-19 en daar vervolgens de hoogste prijs voor betalen. Zij verkiezen populistische retoriek boven de wetenschap: een dodelijk geloof.

Op de Facebook- en Instagramprofielen van dit type covid-slachtoffers zie je een vergelijkbaar patroon. Eerst vind je een reeks antivax- en anti-covidboodschappen, niet zelden in combinatie met verwijzingen naar extreem rechtse politici. Vervolgens verschijnt er een kort bericht waarin de eigenaar van het profiel aangeeft positief te zijn getest.

Deze mededeling is nog monter van toon (‘vooralsnog alleen lichte symptomen, haha!’). Maar een paar weken later zie je een selfie uit het ziekenhuis, niet zelden met een gebedsoproep erbij (‘bid voor mij!’). Het hoestje heeft plaatsgemaakt voor een zuurstoftank.

Daarop volgt het overlijdensbericht van de eigenaar van het profiel, daar geplaatst door een vriend of familielid. Tenslotte volgen er zowel vriendelijke condoleances (van bekenden) als haatcommentaar ter leedvermaak (van toevallige voorbijgangers).

Verstandige artsen zijn geen vijand om te bestrijden, maar een geschenk van God

Het geeft geen pas om dwaze slachtoffers een trap na te geven. Maar dom is het wel, als je trapt in de populistische val. Fidens Querens Intellectum, schreef de Middeleeuwse theoloog Anselmus ooit: geloof zoekt te begrijpen. In de traditie van de kerk wordt keer op keer benadrukt dat gezond verstand belangrijk is voor het geloof. Dit besef is gemeengoed in de kerk, en gelukkig niet alleen daar.

Een Osdorpse imam vertelde mij dat hij tijdens zijn vrijdagmiddagpreek herhaaldelijk tot vaccinatie opgeroepen had. ‘Want verstandige artsen zijn geen vijand om te bestrijden, maar een geschenk van God. En vaccinaties zijn dat ook.’

Ook dat is natuurlijk een geloof. Maar dit is een geloof dat levens redt, in plaats van levens kost.

Martijn van Leerdam, 1984, is predikant van de Sloterkerk en de Opgang in Osdorp & Sloten. De meeste mensen weten niet dat hij de beste tostibakker is van Amsterdam. Zijn columns gaan over geloof, politiek en literatuur.

Deel en like deze blog