‘Bijna te laat’: 5 mei in en om de Westerkerk

Op dinsdag 5 mei 2026 staat de Westerkerk opnieuw in het teken van vrijheid, herinnering en verantwoordelijkheid. Voor de tweede keer organiseren we een vrijheidsmaaltijd, gecombineerd met een fototentoonstelling en Theater na de Dam. Een dag van ontmoeting en reflectie, midden in de stad.

De opening van de fototentoonstelling ‘Bijna te Laat’ zal de aftrap zijn van het programma op 5 mei. Deze tentoonstelling vertelt de verhalen van de verzetsactiviteiten van Jacoba van Tongeren, Henk van Randwijk, Hebe Kohlbrugge en Jan Koopman. Met het pamflet Bijna te Laat waarschuwden zij voor het naderend onheil. Met de foto-installatie van Cas Oorthuys wordt verzet in beeld gebracht. Tijdens de vrijheidsmaaltijd stellen wij elkaar de vraag: is het bijna te laat?

Theater na de Dam is ook dit jaar onderdeel van het programma in de Westerkerk. Met de voorstelling De Bonnenkoningin van Karel Baracs worden de jaren 1943-1945 tot leven gebracht. Het is het verhaal van de verzetsvrouw Jacoba van Tongeren (1903-1967). Ze was de leider van Groep 2000, een verzetsgroep die ruim 4500 onderduikers verzorgde, daarin bijgestaan door leden van de Hervormde Kerk. Van Tongeren, die een vrouw als levenspartner had, speelde een grote rol in het verzet maar haar activiteiten werden door historici vrijwel genegeerd. Het beeld dat een vrouw geen verzetsgroep zou kunnen leiden kwetste haar diep.

De eerste vrijheidsmaaltijd van vorig jaar zal ik niet snel vergeten. Casper Oorthuys (kleinzoon van oorlogsfotograaf Cas Oorthuys, achterkleinzoon van ds. Gerard Oorthuys, in de oorlogsjaren predikant in de Westerkerk) stelde een kleine maar zeer indringende expositie samen over het verzetswerk van zijn grootvader, de fotograaf, en overgrootvader, de dominee. Ik was me altijd al nadrukkelijk bewust dat we postuum ‘buren’ zijn van Anne Frank die zo intens schreef over het geluid van de klokken van de Wester.

Maar middels die vrijheidsmaaltijd van 5 mei, maar ook de kerkdienst van 4 mei vorig jaar waar Casper Oorthuys het evangelie las en waarin ik de (voor hem levensgevaarlijke!) theologische duiding van zijn overgrootvader in de preek citeerde, voelde ik mij intenser dan ooit verbonden met die tijd die voor mij altijd onvoorstelbaar was, maar door de huidige krankzinnige ontwikkelingen op een bepaalde manier wel ‘voorstelbaar’ is geworden. De alle menselijkheid uit het oog verliezende haat vult onze beeldschermen immers.

‘Bijna te laat’, wat een thema. Niet eerder was het vieren van de vrijheid zo beladen, noodzakelijk en betekenisvol!

Herman Koetsveld, predikant Westerkerk

 

Programma:
11:00 Opening tentoonstelling Bijna Te Laat
12:30 Hommage aan Jan Koopmans door cabaretier Freek de Jonge en openingsspeech door Herman Koetsveld, dominee van de Westerkerk.
12:45 Vrijheidsmaaltijd en gesprekken
(13:45 ombouw)
14:15 Theater na de Dam: De Bonnenkoningin door Karel Baracs
15:00 Start bevrijdingsfestival Homomonument: Nu is het feest!

Aanmelden voor de vrijheidsmaaltijd via: vrijheidsmaaltijdwesterkerk@gmail.com