Samen groeien: bouwen aan gemeenschap en bodem met compost

Op Boerderij De Meent is een gezonde bodem van essentieel belang voor het telen van smakelijke en gezonde groenten. In de Bovenkerkerpolder in Amstelveen verbouwen wij samen met mensen zonder papier op een duurzame manier voedsel voor onze deelnemers en vrijwilligers.

Daarnaast wordt een deel van de oogst (eieren, vlees en groenten) gedeeld met diverse sociale (eet) projecten in Amsterdam. Naast het telen van groenten, verzorgen we onze kippen en ossen en wordt er flink geklust. Als onderdeel van het leertraject van onze boerderij volgden wij vorig jaar de composteerworkshop van Ann Doherty op Stadsboerderij Osdorp. Het bezoek aan deze inspirerende plek liet ons zien hoe composteren op verschillende manieren kan worden toegepast, wat ons ideeën gaf om dit op onze eigen boerderij te verbeteren. Uiteindelijk was de workshop niet alleen inspirerend, maar ook zeer leerzaam, aangezien wij groeien door van elkaar en van de natuur te leren.

Kennisuitwisseling

Recyclen is een belangrijk onderdeel van onze boerderij. Hiervoor verzamelen wij ons tuinafval, (ongekookte) keukenresten en zelfs kippenmest voor op de composthoop. Maar omdat composteren de juiste kennis vereist, liet de workshop ons inzien dat wij ons hier nog meer in moesten verdiepen. Aan het begin van de workshop bespraken we hoe composteren in de verschillende landen van herkomst wordt gedaan. We waren verbaasd om van Nathan (Oeganda) te horen dat composteren daar niet noodzakelijk is, vanwege de van nature vruchtbare landbouwgrond, waarin gewassen blijven groeien zonder extra voedingsstoffen toe te voegen. Syllah (Nigeria) deelde daarentegen de ‘snij-en-verbrandmethode’: “Nadat we het onkruid hebben gemaaid, laten we dit op de grond achter en verbranden we het”.

Verschillende compostmethoden en geleerde lessen

We leerden dat op Stadsboerderij Osdorp verschillende composteer ­methoden worden toegepast om aan de voedselkringloop in de stad bij te dragen. Deze omvatten: vermicultuur (composteren met wormen, alleen met rauw en ongekookt materiaal), composteren met een composthoop (zie groepsfoto), en composteren met een composttrommel van Afval naar Oogst. Bij de vermicultuur waren velen verrast door de vele eigenschappen en voordelen van wormen en hun rol in een ecosysteem. Bijvoorbeeld dat wormen hele sociale insecten zijn, en dat ze veel zorg nodig hebben.

Daarnaast raakten we bijzonder geïnspireerd door de ‘compostino’s’ van het initiatief Afval naar Oogst. Nathan stelde voor: “We hebben compostino’s nodig op de boerderij, die zich verder specialiseren in het composteerproces. Want nu brengt iedereen wel materiaal naar de composthoop. Maar we hebben iemand nodig die het materiaal snijdt en sorteert, en orde brengt.” Bianca (Nederland) voegde daaraan toe dat composteren een vaste taak zou moeten worden bij de taakverdeling op ons takenbord. Deze inzichten ontstonden nadat we leerden over het belang van een goede balans tussen natte (stikstofrijke) en droge (koolstofrijke) materialen voor het afbraakproces. Zelfs Hanno (Nederland – tuincoördinator op de Meent) gaf toe dat hij bij het samenstellen van de composthoop te weinig rekening houdt met de verhouding tussen stikstof en koolstof.

Een nieuw perspectief

De workshop werd afgesloten met een wandeling door de tuin, waarbij we de verschillende methoden in de praktijk zagen. Voor de groep was de belangrijkste les de verschuiving van simpelweg ‘afval weggooien’ naar het bewust ‘opbouwen van de bodem’. Want uiteindelijk was het voor ons allemaal “een eyeopener om te zien dat door het composteren van organisch afval de boerderij kan worden omgevormd tot een levendige kringloop.

Omnia van Straalen – Nkouka
Projectondersteuner Project Voedsel Verhaal

Nieuwsgierig naar boerderij de Meent?
Wekelijks zijn wij op de maandag, woensdag en vrijdag van 9 uur tot 14 uur op de boerderij. Bij interesse kunt u vooraf contact opnemen om langs te komen, dit kan via info@demeent.amsterdam.

Zou je de Meent willen steunen? Dat kan bijvoorbeeld door vrijwilliger te worden, een workshop te geven of te doneren aan het project via onze website – elke bijdrage telt!

Tot slot – van harte welkom op onze open dag! Op zondag 7 juni 2026 doen we mee aan de Amstellanddag (van 12-16 uur). Dit is een initiatief van Stichting Beschermers Amstelland (SBA). Het moment om initiatieven in het Amstelland gebied te bezoeken!