Greteke – “Soms weet je meteen: hier hoor ik”

“Soms weet je meteen: hier hoor ik.” Dat gevoel had Greteke de Vries toen ze in 2017 kennismaakte met de Muiderkerk. Ruim negen jaar later neemt ze als predikant (afgelopen augustus) afscheid van de gemeente waar ze zich zo thuis voelde. Eind augustus, op het moment van schrijven, komt het afscheid van Greteke dichterbij. Nog een paar dagen te gaan. Ze werkt nog aan een fotoboek vol herinneringen en aan een vrolijke pubquiz voor de kernraad die komt eten, ook staat de agenda nog vol met afscheidsgesprekken. We spreken haar over 9 jaar Muiderkerk!

Hoe ben je begonnen als predikant bij de Muiderkerk?

Toen de vacature van de Muiderkerk op een dag voorbijkwam, voelde Greteke meteen dat ze wilde reageren. “De Muiderkerk kende ik al een beetje en had voor mij altijd al een goede naam. Toen ik hier kwam, wist ik: hier hoor ik. Soms weet je dat.” Ze zag er de kans om alles wat ze in haar leven en predikantschap had meegemaakt, in te zetten. Ook de multiculturele buurt, en wat de gemeente daarvoor kon betekenen sprak aan. “Daar liggen de potentiële christenen niet voor het oprapen, zal ik maar zeggen. En wat is er voor problematiek?  Wat kun je hier nog vanuit het evangelie?  Heeft het evangelie waarde, juist in zo’n omgeving? Dat wilde ik heel graag ontdekken. En dat heb ik mogen ontdekken.”

Een betrouwbare plek

Voor Greteke was openheid één van de belangrijkste lessen uit haar tijd in de Muiderkerk. “In plaats van met beleidsplannen de wijk in te gaan, ontdekte ik de kracht van aanwezig zijn en luisteren naar wat bewoners zelf nodig hebben.” Buurtbewoners vonden daardoor hun weg naar de kerk voor ontmoetingen, dialogen en activiteiten. Een bijzonder moment was voor haar de eerste Verbindingskerst in 2019, die samen met buurtbewoners van verschillende achtergronden werd georganiseerd. “Ik zag toen in: je wacht tot mensen komen, en ze komen ook. Omdat je een betrouwbare plek bent.”

Die betrouwbaarheid bouwde voort op de al opgebouwde interreligieuze contacten in de buurt. De Muiderkerk was al langer betrokken bij ontmoetingen tussen verschillende geloofsgemeenschappen, met onder meer dialogen, iftar-maaltijden en gezamenlijke initiatieven. Deze zijn nog steeds van grote waarde, om de buurt bij elkaar te brengen. Greteke: “Mensen moeten elkaar kennen. Als je elkaar kent, verdwijnen veel vooroordelen.”

Het Leerhuis Amsterdam voor Zinvol Samenleven

Naast haar werk in de wijk startte Greteke in 2023 samen met collega’s Wilken Veen en Gerben van Manen het ‘Leerhuis Amsterdam voor Zinvol Samenleven’. Toen het vroegere Leerhuis voor Tenach & Evangelie was verdwenen, ontstond de mogelijkheid om een legaat dat daarvoor bestemd was in te zetten voor een nieuw initiatief. Vanuit een eigen visie en opzet groeide het Leerhuis uit tot een plek waar maatschappelijke vraagstukken worden verkend vanuit Bijbelse, theologische en filosofische bronnen.

“Als predikant zoek je soms naar een nieuwe impuls. Voor mij werd dat het Leerhuis Amsterdam voor Zinvol Samenleven,” vertelt Greteke. “Onder de vleugels van de Muiderkerk, maar bedoeld voor de hele Protestantse Kerk Amsterdam, onderzoekt het Leerhuis Amsterdam voor Zinvol Samenleven vragen – van polarisatie tot AI en zingeving. Steeds staat de vraag centraal hoe we een goede samenleving kunnen zijn, voor Gods aangezicht.”

Volgens Greteke heeft het Leerhuis nieuwe mensen kennis laten maken met de Muiderkerk en een eigen plek binnen de PKA gevonden. Daarbij gaat het niet om nieuwe gemeenteleden, maar om mensen die via cursussen en bijeenkomsten het gebouw, de kerk en de ideeën achter het Leerhuis leren kennen. Voor de toekomst hoopt ze vooral op meer samenwerking tussen wijkgemeenten, bijvoorbeeld bij het aanbieden en zichtbaar maken van cursussen. “Je hoeft niet allemaal zelf het wiel uit te vinden. Juist door kennis en aanbod te delen, kunnen we elkaar versterken.”

Hoop voor de toekomst

Niet alles laat zich plannen of sturen. Dat geldt ook voor een verlangen dat Greteke al vanaf haar eerste jaren in de Muiderkerk met zich meedroeg: het ontstaan van een echte multiculturele protestantse gemeenschap. Die zoektocht is volgens haar nog niet voltooid. Juist daarom hoopt ze dat de kerk nieuwsgierig en open blijft naar de mensen die haar omringen. Toch overheerst bij haar de hoop. “Die vind ik in de toewijding van gemeenten en collega’s overal in de stad,” zegt ze. “Ik zie hoeveel mensen zich inzetten om betrouwbare plekken te zijn in de stad waar je terecht kunt. Om iets van genegenheid, vriendschap, aandacht te krijgen. En ik denk dat er elke zondag hele waardevolle diensten worden gehouden.”

Na haar afscheid kijkt Greteke uit naar een periode van rust. Helemaal uit beeld verdwijnt ze niet: als het aan haar ligt, blijft ze betrokken als zanger in de cantorij. Het Leerhuis laat ze bewust los. “Het is goed geweest. Anderen zullen het nu verder dragen.”

Als afscheidsgroet geeft ze één gedachte mee: “Wees niet bang. Niet bang voor de mensen in je buurt, niet bang om te laten zien dat je bij de kerk hoort. Doe elkaar recht. Juist in die open en belangstellende houding zie ik de toekomst van de kerk in Amsterdam.”