Je kunt ‘alle heiligen’ beperken tot wie na hun dood door de kerk heilig zijn verklaard, maar ook betrekken op iedereen die bij een geloofsgemeenschap hoort. In protestantse kerken worden de namen van overleden gemeenteleden vaak genoemd op de laatste zondag van het kerkelijk jaar, voordat Advent begint.
In de Regenbooggemeente is de gedachtenisdienst op de eerste zondag van november. Dan gedenken wij degenen in de kring van onze wijkgemeente, en in de buurtgemeenschap rond De Ark, die het afgelopen jaar zijn overleden. Daarbij nodigen we hun familie en andere nabestaanden uit.
We noemen de namen van wie ons ontvielen en ontsteken voor ieder van hen een kaars aan het licht van de Paaskaars, het licht van Christus. Daarna kan ieder die dat wil een kaarsje aansteken en de naam te noemen van iemand die je gedenkt. In onze gebeden gedenken wij hen samen met allen die ons zijn voorgegaan en van wie wij de naam in ons hart bewaren.
Gedenken is meer dan herinneren. Onze gestorven geliefden zijn ook nu in ons hart en onze gedachten en we leven met hen richting Gods toekomst. Dat doen we in de hoop die ons wordt aangereikt in Bijbelwoorden die we horen en zingen en bidden. Daarmee kunnen we elkaar ook troosten (1 Tessalonicenzen 4:13-18). In de gedachtenisdienst horen we Jezus’ woorden terug die vaak ook bij een uitvaart klinken: ‘Ik ben de opstanding en het leven, wie in mij gelooft zal leven, ook al is zij of hij gestorven’ (Johannes 11:25).
In onze gemeente wordt na een overlijden een wit steentje beschreven met de naam en de sterfdatum van de overledene. Na een kort gedenkmoment in de eerstvolgende kerkdienst wordt het bij de andere steentjes in de kerkzaal gelegd. In de gedachtenisdienst liggen alle steentjes van het afgelopen jaar op de liturgietafel, en na de dienst mag de familie het mee naar huis nemen.
Dit is een bijbels symbool. 1 Samuël 25:29 verwijst naar ‘het steentje van je leven, veilig geborgen in de buidel waarin God de mensenlevens bewaart’. Je ziet dat ook terug op Joodse begraafplaatsen, waar kleine steentjes op de graven worden gelegd. In het Nieuwe Testament lezen we in Openbaring 2:17 dat de Geest tegen de gemeenten zegt: ‘Wie overwint zal Ik een wit steentje geven waarop een nieuwe naam staat die niemand kent, behalve degene die het ontvangt.’
De namen die wij in het hier en nu gedenken, dragen we met ons mee en we kijken met hen uit naar Gods nieuwe wereld.
ds. Gerben van Manen
