Troubled Waters: op weg naar Pasen

Art Stations of the Cross Amsterdam

Na Londen, Washington en New York komt de internationale kunsttentoonstelling Art Stations of the Cross naar Amsterdam. Kunstwerken van toonaangevende kunstenaars uit binnen- en buitenland verbinden het lijden van Jezus met vormen van lijden en onrecht in heden en verleden. Kunstplatform Artway nam het initiatief voor dit project. De Protestantse Kerk Amsterdam doet mee. In Amsterdam is gekozen voor het thema Troubled Waters. 
Aan drie deelnemende, toonaangevende Nederlandse kunstenaars met een verschillende achtergrond, werden dezelfde vragen voorgelegd. Wie zijn ze, welk werk laten ze straks zien, in welk gebouw op de route langs de staties, bij welk van de drie thema sluiten ze aan (passie, compassie, gerechtigheid) en wat willen ze uiteindelijk met hun schilderijen en video zeggen?

tekst: Els van Swol

Janpeter Muilwijk

 

Der Tod und das Mädchen, Janpeter Muilwijk.

Wie is Janpeter Muilwijk?
Janpeter Muilwijk (1960) is een beeldend kunstenaar die  woont en werkt in Middelburg. Hij studeerde tekenen en schilderen aan de Constantijn Huijgens Academie/ArtEZ hogeschool voor de kunsten  Kampen/Zwolle en Architectuur aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Hij kreeg voor zijn werk verschillende prijzen,
waaronder de Koninklijke Prijs voor de Schilderkunst.

Welk werk wordt getoond?
Het tweeluik Der Tod und das Mädchen, het laatste werk in de serie ‘Versluierde werken’ die hij maakte na de zelfdoding van zijn dochter Mattia.

Waar is het werk te zien?
Der Tod und das Mädchen is in de Singelkerk te zien.

Bij welk thema van Troubled Waters sluit dit werk aan?
Dit werk sluit bij alle drie de genoemde thema’s aan. Het meisje toont haar hartstocht, haar passie: leven. Het leert de toeschouwer compassie; medelijden met psychiatrisch patiënten en mededogen ten aanzien van suïcidanten. Het toont de kracht van gerechtigheid. Een zwaar leven en suïcide mag niet worden veroordeeld.

Wat wilt u met dit werk zeggen?
Der Tod und das Mädchen toont een naakt meisje in een bloemenlandschap. Zij springt over een doodsmand in de aarde. Springlevend laat zij de kijker zien dat zij deze sprong over het duistere graf gemakkelijk kan maken. Het schilderen bleek in deze traumatische periode van mijn leven een grote bron van troost te zijn bij alle vragen over de zelfdoding van Mattia. Het proces van het maken van kunst hielp mij om schuld- en faalgevoelens in een ander licht te brengen. Het buiten-talige gebied dat ik daarmee betrad, was constructief. Deze serie schilderijen gaf mij een kijkje in mijn ziel. Ondanks de shock van dit verlies is daar een kalme en lieflijke  aanwezigheid. De dood is slechts een doorgang. Mijn gestorven kind brengt mij bij de onvergankelijkheid van de ziel..

Iris Kensmil

Out of History, 2013, 155 x 335 cm, Iris Kensmil. Foto: Gert Jan van Rooij.

Wie is Iris Kensmil?
Iris Kensmil (1970) is een toonaangevend beeldend kunstenaar die woont en werkt in Amsterdam. Zij heeft een Surinaamse achtergrond en veel van haar werk betreft de emancipatie van zwarte mensen. Ze studeerde aan de Academie Minerva in Groningen. Afgelopen jaren was zij jurylid van de Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst. Zij vertegenwoordigt mede Nederland op de Biënnale van Venetië 2019.

Welk werk wordt getoond?
Out of History.

Waar is het te zien?
In het Amsterdam Museum.

Bij welk thema van Troubled Waters sluit u aan?
Gerechtigheid.

Wat wilt u met dit werk zeggen?
Out of History omvat drie portretten van Surinamers die leefden in de 18e eeuw en die,  tegen de koloniale onderdrukking in, een eigen positie en toekomst hebben opgebouwd. Ze vallen buiten het schema ‘zwarte slaaf en witte meester’ en hebben hun leven in eigen hand genomen. De portretten zijn gemaakt in het kader van de  tentoonstelling Gouden Eeuw, proeftuin van onze wereld en de herdenking van de  wettelijke afschaffing van de slavernij in Suriname en op de Antillen. Deze tentoonstelling was in 2013 te zien in het Amsterdam Museum. Van geen van deze drie mensen zijn portretten bekend en de schilderijen zijn dan ook fictieve portretten. Elisabeth Samson verwierf een groot vermogen en sloot als eerste vrije zwarte vrouw een erkend huwelijk met een blanke man. Wilhelmina Kelderman was een slavin die zichzelf en uiteindelijk ook haar zoon vrijkocht. Fabi Labi Dikan was granman (stamhoofd) van marrons (gevluchte slaven), die als eerste een verdrag van erkenning sloot met de Nederlanders.

Arent Weevers

Video-still uit Josephine’s Well

Wie is Arent Weevers?
Arent Weevers (1958) is een Nederlands theoloog en beeldend kunstenaar die woont en werkt in Hengelo. Hij is bekend geworden door zijn mediakunst. Hij won in 2015 met Josephine’s Well een award tijdens het 3D Film & Music Festival Barcelona, Spanje. Hij is organisator en curator van de Biënnale Moving Images, inspired video art in de Grote of Lebuinuskerk in Deventer.

Welk werk wordt getoond?
De 3D stereoscopische installatie Josephine’s Well. De bezoeker moet een actieve 3D bril opzetten om het goed te zien. Ze liggen klaar of worden door de suppoost  uitgereikt. Het aparte is dat het beeld op zich niet bestaat. Je hersenen creëren het, maar het is mede daardoor heel realistisch. Een living sculpture.

Waar is het te zien?
In een ruimte in de doopsgezinde Singelkerk. Daar wordt een black box gebouwd waar je via een paar treden en wen plateau naar binnen kunt gaan. Het waarom zal iedereen achteraf wel begrijpen.

Bij welk thema van Troubled Waters sluit u aan?
Ik vermoed dat alle onderliggende thema’s wel bij het werk aansluiten, al ben ik daar niet inhoudelijk op uit. Daar komt nog bij: laat de bezoeker het maar eerst zelf ervaren.
Grote woorden kunnen de (lichamelijke) ervaring in de weg zitten. Aan de andere kant: het zou mij verbazen als er geen associatieve link door de bezoeker met Troubled Waters wordt gelegd.

Wat wil u met dit werk zeggen?
Het gaat mij er om het paradoxale lichaam van de mens tot uitdrukking te brengen, haar kwetsbaarheid en kracht. Het laat je verrassen  en zet je aan tot denken.  Daarbinnen ben ik gefascineerd door het sculpturale (ruimte) en beweging (tijd).

Sluit Menu